PM is een adviesbureau gespecialiseerd in crisisbeheersing, risicocommunicatie en begeleiding bij complexe veranderingen.
Door het organiseren van oefeningen en opleidingen op maat brengt ons team kennis en advies ook naar de praktijk.
Als gedreven team ondersteunen we onze klanten met 24/7 permanentie crisisadvies
Ons boek Geen Commentaar! Communicatie in turbulente tijden is verkrijgbaar in de betere boekhandel.
“Het is gebeurd”, zou de slimste presentator zeggen, Frank Vercauteren is ontslagen. Zijn derde seizoen is net zoals bij vele andere Anderlecht-coaches een seizoen te veel gebleken. De commentaren in de kranten van dinsdag 13 november liegen er dan ook niet om: “De jus was er uit”, “De koek was op”, “Vercauteren werd Broos” enzovoort. Ook buiten het louter sportieve was de chemie helemaal verdwenen. Zo is er bijvoorbeeld de ronduit slechte relatie die Vercauteren onderhield met de pers. Maar ook het clubbestuur heeft in de Vercauteren-periode niet uitgeblonken qua vernuftige communicatie met pers en publiek. Het is duidelijk, met een nieuwe trainer moet er in Anderlecht een nieuwe start worden genomen, niet enkel sportief, maar ook qua communicatie.
(Crisis)communicatie en voetbal, de laatste maanden hebben we toch een aantal mislukte een-tweetjes gezien. Vers in het geheugen zit natuurlijk nog de hele heisa rond Brussels-voorzitter Vermeersch die z’n speler Zola Matumona naar de bananenboom had verbannen en daarmee prompt het etiket van racist kreeg opgeplakt. Vermeersch trok na zijn uitlatingen drie dagen naar het buitenland en dacht dat de mediastorm wel vanzelf zou gaan liggen. Een kapitale fout die indruist tegen alle regels van de crisiscommunicatie. De inhoud van het potje sloeg een drietal dagen op een vrij hoog vuurtje aan het sudderen en brandde vervolgens pijnlijk aan toen hoofdsponsor Kia besloot de sponsoring stop te zetten. Toen Vermeersch pas op zaterdag 3 november (zijn uitlatingen dateerden godbetert van het groepsgesprek op dinsdag 30 oktober) op een druk bijgewoonde persconferentie zijn excuses aanbood, ging de storm evenwel meteen een heel stuk zwakker blazen. Alleen was het kwaad dan al lang geschied. Vermeersch begreep na die persconferentie dat de knievalcommunicatie zijn bondgenoot was, en begon toen aan een ronde acte de présences op radio en televisie waar de gehele familie Pfaff verlegen zou bij zijn. Over de grond van de zaak kon hij de perceptie enigszins bijtrekken want de meeste commentatoren schreven na het weekend dat de Brussels-voorzitter natuurlijk met zijn staat van dienst ‘moeilijk als racist kan worden versleten’, maar wat bleef hangen was vooral het ongelooflijke geblunder in de timing van de communicatie. Kilometers off-side! Een basisles crisiscommunicatie kon, ondanks de ernst van de feiten – want laten we wel wezen, dergelijke uitspraken zijn uit de mond van een clubvoorzitter ontoelaatbaar– heel wat leed hebben bespaard. Wedden dat er sindsdien in de Brussels-kantoren al heel wat gegoogled is op het woord ‘crisiscommunicatie’?
Keren we nu even terug naar paarswit. Hoogtepunt van het communicatieve gestuntel was natuurlijk de vaudeville rond het spookontslag van de trainer eind september van dit jaar. De positie van Vercauteren kwam inderdaad in het gedrang na het 1-1 gelijkspel op donderdag 20 september in de Uefa Cup tegen Rapid Wien. In de weekendeditie van enkele kranten beweerden een aantal voetbaljournalisten dat Vercauteren vrijdag al zijn ontslag had gehad. Ook Vercauteren zelf liet weten bereid te zijn om op te stappen als zou blijken dat er nog weinig vertrouwen in hem zou zijn. En dan was er nog Anderlecht-speler Olivier Deschacht die voor de televisiecamera’s een oproep deed aan het bestuur om eindelijk duidelijkheid te scheppen. Signalen genoeg, maar voorlopig geen officieel statement van de club. Hét pijnlijke hoogtepunt volgde dan op zondagavond in Studio 1, de talkshow op Eén met Frank Raes. Eerder die avond had Anderlecht in de topper tegen Genk opnieuw 1-1 gespeeld, een uitslag net slecht genoeg om de crisissfeer nog wat aan te dikken. Raes beweerde tijdens de uitzending tot twee keer toe dat hij ‘uit goede bron’ had vernomen dat Vercauteren reeds ontslagen was. Bijna surrealistisch was het dat een ervaren journalist als hij met een totaal gebrek aan gêne dergelijke geruchten de wereld instuurde. Walmen van rioollucht kwamen uit het televisiescherm, terwijl in Anderlecht het potje voorlopig stevig dicht bleef.
Op maandag bleek alle heisa dan voor niets te zijn geweest. Op een persconferentie beweerde een duidelijk geëmotioneerde voorzitter Vanden Stock dat het directiecomité vrijdagochtend al unaniem had besloten achter de trainer te blijven staan. Die beslissing zou volgens de voorzitter zaterdagnamiddag zijn meegedeeld aan de spelersgroep. Vraag is dan natuurlijk waarom de boodschappen van Vercauteren en Deschacht op zaterdag niet aangepast waren aan die mededeling. Vanden Stock zag in de maandagkrant voor het geval Deschacht slechts een mogelijkheid: ‘Deschacht zijn Frans zal niet goed genoeg geweest zijn zeker?’ Qué?
Het is duidelijk dat de persconferentie op maandag veel te laat kwam. Waarom bijna drie volle dagen wachten om te communiceren? Non-communicatie veroorzaakt immense mediastormen, zeker in Anderlecht, dat is onderhand wel al duidelijk. Maar waar zit de strategie dan van de club? Is die er hoegenaamd niet, en is dit een flater van mensen met weinig communicatietalent, of zit er toch meer achter? Het feit alleen al dat we bijna twee maanden na de feiten nog met die vraag zitten, noopt de grootste club van het land om dringend een batterij (extra) professionele communicatie-experts in te schakelen. Een positie die om versterking schreeuwt, heet dat dan.
In het licht van het voorgaande blijft het vreemd om een bericht uit het Nieuwsblad van eind november 2006 te lezen met de kop: ‘Zoon van Vercauteren geeft mediatraining op Anderlecht’. Na zijn thesis met de welluidende titel ‘Een studie naar de interne en externe communicatie bij RSC Anderlecht in vergelijking met Manchester United en Olympique Lyon’, waarin hij aantoonde dat het Belgisch voetbal qua communicatie een serieuze achterstand kent met het buitenland, kon Andy Vercauteren het idee van mediatrainingen bij manager Van Holsbeeck kwistig verkopen. Ook de jonge spelers van Anderlecht bleken vragende partij. Jammer dat het bestuur hen daarin niet volgde.
Een van de conclusies uit de thesis van Andy was onder andere ook dat in het buitenland een topclub zelf beslist wanneer ze communiceert. Het moet een stelregel zijn die ze in Anderlecht al te letterlijk nemen.
Auteur: Frederik Vercaempst